Güncel Bitcoin Makaleleri

Güncel Bitcoin Makaleleri

Bitcoin Balonsa Para Ne?

Şüpheci ekonomistlerin Bitcoin’e yaklaşımı da şüpheci oluyor. En yaygın söylem, aşırı değerinden dolayı balon (bubble) olduğu veya vakti zamanında lale (tulip) fiyatlarında olduğu gibi aşırı değerlendiği yönünde. Daha da ileri giden bir başka yorumsa Bitcoin’in tamamen bir hayal ürünü olduğu yönünde.

Bu şüphecilerin her zaman var olması kaçınılmaz. Bunlar vaktiyle Microsoft’a da şüpheyle yaklaşmış, windows yazılımının tüm dünyaya yayılacağını öngörememişlerdi. Aynı şekilde Google ve Facebook’un gerçekte ne sattığını ve piyasa değerini anlamaları da yıllar sürdü. Kısa geçelim.

Bitcoin hayal ürünü ise cebinizdeki para ne ürünü?

Merkez bankası üzerine 100 TL yazarsa 100 TL ama 5 TL yazarsa 5 TL olmuyor mu? Yüzyıllardır kullanıldığı için paranın üzerinde yazılı olan değerden farklı bir değeri (değişim değeri) olduğunu artık biliyoruz. Ama artık paranın merkez bankası rezervindeki altın karşılığı basılmadığını, bu nedenle değerinin artık çok daha itibari olduğunu da biliyoruz. Para dediğimiz şey, neredeyse tüm dünya nüfusu ona değişim değeri atfettiği için paradır. Modern insanın ulaşamadığı keşfedilmemiş topraklarda yaşayan insanlar için para sadece bir kağıt parçasıdır. Okuma yazması olmayan bir insan için de tüm paralar birbirinin aynıdır.

Kağıt para kullanımının Çin’den sonra Avrupa’da ve dünyanın geri kalanında yaygınlaşması yüzyıllar sürmüştü. Ama o vakit kağıt paraya şüpheyle yaklaşanlar bugün de sanal paraya aynı şekilde şüpheyle yaklaşarak çağın gerisinde kalmayı başarıyorlar.

Neyse, konumuza dönelim. Size bir demir parçası, bir altın parçası, bir parça düzgün kesilmiş kağıt ve avuca sığacak kadar küçük dikdörtgen biçimli bir plastik kart gösterseler hangisinin daha değerli olduğunu düşünürsünüz? Yenmez, içilmez. Ne içine girilebilir ne de üste örtülebilir. Ama hepsinin de bir değeri vardır ve o değeri onlara insanlar verir. Ne dersiniz, değersiz şeylere değer verme konusunda insanoğlunun üstüne yok değil mi?

Yukarıdaki örnekte bugün en değerli olan plastik parçasıdır. Çünkü bir banknot üzerinde yazılan değerle altını ve demiri satın alabilir ama bugün hepimizin cebinde en az bir tane bulunan plastik kartların hepsi, belli bir limit dahilinde bile olsa en büyük banknottan daha fazla alım gücü içerir. Neredeyse kesin olan ise plastik kredi kartlarının en değerli banknottan daha fazla alım gücü (değer) taşıdığı. Madeni para çağında demir, bronz, gümüş ve altın kullanıldı. İçlerinde en dayanıklısı olan altın uzun süre hakimiyetini devam ettirdikten sonra yerini kağıt paraya kaptırdı. Kağıt para döneminde ise önceleri altın rezervi fazla olan ülkelerin bastığı, daha sonra Gayri Safi Milli Hasılası (GSMH) ve bütçesi daha iyi durumda olan ve son olarak günümüzde silahlı gücü en yüksek olan ülkelerin (karşılıksız bile olsa) bastıkları para daha değerli hale gelmedi mi?

Eğer dijital para birimlerinin hayal ürünü olduğuna gerçekten ikna olabiliyorsanız on-yirmi yıl önce kredi kartlarının aslında para olduğuna nasıl milletçe ikna olduğumuzu hatırlayın. Ve iki hayal ürünü arasındaki farkı anlamaya çalışın.

Eğer dijital para birimlerinin fazla değerlendiğini düşünüyorsanız da altının her yüz yıldaki değer artışlarına bir bakın. Zamanın ve insanoğlunun gelişiminin 500 veya 1000 yıl öncesine göre hatta 50-100 yıl öncesine göre ne kadar hızlandığını düşünün. Binlerce yıldır değişim aracı olarak kullanılan altının halen her yıl değer kazanmasına kıyaslandığında Bitcoin’deki birkaç yıllık değer artışı artık sizi şaşırtmayacaktır.

Herhangi bir ülkenin para birimi bir yıl içinde 5-10 kat artarsa bu çok net bir deflasyona sebep olabilir. Ama değer kazanan altın olsaydı hiçbir ülke bundan olumsuz etki görmezdi.

Dijital devrim!

Evet, Bitcoin’in başını çektiği sanal/dijital para birimleri, insanların onları karşılığında para vererek almaya başlaması ve değişim aracı olarak kabul etmesi sayesinde ülkelerin merkez bankalarından bağımsız olarak tüm insanlığa ait ortak para birimlerine dönüşmeye başlıyor. Günümüzün kağıt paraları altının geçmişte gördüğü vazifeyi görerek sadece dijital para birimlerinin itibari değerini belirleyecek gibi görünüyor.

Kağıt para nasıl bir hayalin ürünü ise dijital para da aynı hayalin ürünü değil mi sizce de?

Hepimiz cebimizdeki kredi kartlarını seviyoruz. Onlar sayesinde henüz kazanmadığımız (cebimize girmeyen) parayı çatır çatır harcıyoruz. Ve hiçbirimiz bunun bir hayal ürünü olduğunu iddia etmiyor değil mi? Peki biz paraları peşin peşin harcadıktan sonra Merkez Bankası karşılıksız para bastığı için enflasyon olur ve ileride cebimize girecek para pul olursa? İşte burada devreye dijital para giriyor. Bundan böyle Merkez Bankalarının bastığı para karşısında Merkezi olmayan bankaların (milyonlarca kullanıcının çevrim içi olarak kontrol ettiği) bastığı parayı bulacak. Daha da fazlası, piyasaya sürülebilecek Bitcoin adedi şimdiden belirli olduğundan karşılıksız Bitcoin basma (enflasyon) gibi bir tehdit veya tehlike de de söz konusu değil.